การวิเคราะห์ผลกระทบต่อการค้าอัญมณี เครื่องประดับ และโลหะมีค่า จากสงครามอิสราเอล–สหรัฐฯ–อิหร่าน ปี 2026
ภาพรวมของบริบทความขัดแย้ง
ในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026 สหรัฐฯ และอิสราเอลร่วมกันโจมตีเป้าหมายในอิหร่าน ซึ่งนำไปสู่การตอบโต้ของอิหร่านที่ส่งผลให้ช่องแคบฮอร์มุซถูกปิดและถูกโจมตีหลายจุดในตะวันออกกลาง รวมถึงสนามบินดูไบและฐานทัพสหรัฐในอ่าวเปอร์เซีย ความขัดแย้งดังกล่าวทำให้ซัพพลายเชนโลหะมีค่าและอัญมณีระดับโลก ถูกรบกวนทั้งด้านการขนส่ง การจัดส่งวัตถุดิบ และการซื้อขายสินค้าหรูอย่างเพชรและพลอยสี
1. ผลกระทบต่อทองคำ
ราคาที่ผันผวนสูง
ภายหลังการโจมตีร่วมระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลในปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ราคาน้ำมันและความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ทำให้ทองคำกลายเป็นสินทรัพย์หลบภัย ราคาทองพุ่งสูงแตะระดับประมาณ 5,300–5,500 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ์ในช่วงเดือนมกราคม 2026 อย่างไรก็ตาม ภายใต้ความกังวลต่อความไม่แน่นอนส่งผลให้มีการเทขายทำกำไรระยะสั้น ราคาทองดิ่งลงประมาณ 20–25% จากจุดสูงสุด สะท้อนถึงแรงกดดันจากดอลลาร์ที่แข็งค่าและผลตอบแทนพันธบัตรที่สูงขึ้น
มุมมองเชิงเศรษฐกิจมหภาค
สำนักวิเคราะห์ใหญ่ เช่น J.P. Morgan และ Goldman Sachs ชี้ว่า ความตึงเครียดในตะวันออกกลางมีผลต่อทองคำในสามมิติ ได้แก่
1. ความต้องการหลบภัยโดยตรง
2. แรงกดดันจากน้ำมันและเงินเฟ้อ
3. แนวโน้มการ “de-dollarization” หรือการลดการพึ่งพาดอลลาร์ในระยะยาว
ผลกระทบด้านโลจิสติกส์ผ่านดูไบ
สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) เป็นหนึ่งศูนย์กลางการผลิตและส่งออกทองคำที่สำคัญของโลก โดยในปี 2024 มีทองคำมูลค่าประมาณ 1,392 ตัน ผ่านระบบการค้าดูไบ เมื่อสนามบินและเที่ยวบินถูกยกเลิกในช่วงต้นเดือนมีนาคม 2026 ทำให้ทองจำนวนมากติดค้างในดูไบ ผู้ขายจึงต้องเสนอราคาลดลงเพื่อระบายสต็อก
ผลต่อประเทศไทย
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ไทยมีมูลค่าส่งออกทองคำ 1,103.74 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 18.22% เมื่อเทียบช่วงเดียวกันของปีก่อน และเป็นการเติบโตต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 7 ตามแรงซื้อทองในฐานะสินทรัพย์ปลอดภัยและการปรับตัวของราคาทองโลก สำหรับช่วงเดือนมกราคม–กุมภาพันธ์ 2026 มูลค่าส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับรวมทอง ทะลุ 7,293.97 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 18.92% โดยทองคำเป็นแรงขับเคลื่อนหลัก
2. ผลกระทบต่อเพชร
ดูไบ: ศูนย์กลางการค้าเพชรถูกสั่นสะเทือน
ดูไบเป็นศูนย์กลางการค้าเพชรดิบที่สำคัญที่สุดของโลก โดยในปี 2024 UAE ส่งออกเพชรดิบมูลค่า 9.83 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ถึงแม้ไม่มีเหมือง ซึ่งแสดงถึงบทบาทของการเป็น “ศูนย์กลางค้าส่ง” ระดับโลก หลังสงครามเริ่มต้น บริษัทจัดประมูลเพชรดิบรายใหญ่ เช่น Koin International และ Trans Atlantic Gem Sales (TAGS) ต้องเลื่อนการประมูลในดูไบออกไป เนื่องจากสถานการณ์ความปลอดภัยและการยกเลิกเที่ยวบิน
ความกังวลในอิสราเอลและอินเดีย
ตลาดหลักทรัพย์เพชรอิสราเอล (Israel Diamond Exchange: IDE) ต้องเปลี่ยนรูปแบบการดำเนินงานเป็นโหมดฉุกเฉิน โดยปิดชั้นซื้อขายและเปิดให้บริการเฉพาะรายการจำเป็น อุตสาหกรรมเพชรในอินเดีย โดยเฉพาะเมือง Surat ซึ่งรับเพชรดิบจากดูไบและอิสราเอล รายงานว่าการส่งออกไปยังอิสราเอลในช่วงปี 2024–25 มีมูลค่าประมาณ 548 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้สงครามนี้กระทบต่อการไหลเวียนของวัตถุดิบและสินค้าสำเร็จรูป
มุมมองอุตสาหกรรม
สื่ออุตสาหกรรมเพชรชี้ว่าผลกระทบในระยะสั้นมักเป็นด้านปฏิบัติการ เช่น การเลื่อนประมูล การล่าช้าของสต็อก และการหยุดชะงักของการขนส่ง มากกว่าการเปลี่ยนโครงสร้างตลาดโดยตรง อย่างไรก็ตาม หากความขัดแย้งยืดเยื้อ ความเสี่ยงต่อการจัดหาเพชรดิบและต้นทุนโลจิสติกส์จะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
3. ผลกระทบต่อพลอยสี
ความเชื่อมั่นผู้บริโภคลดลง มากกว่าการขาดซัพพลาย
Damien Cody ประธานสมาคม ICA ระบุว่าความตึงเครียดภูมิรัฐศาสตร์ส่งผลให้ผู้บริโภคระมัดระวังการใช้จ่ายสินค้าหรูมากขึ้น แม้ซัพพลายพลอยสีจะไม่ถูกกระทบโดยตรง แต่ความเชื่อมั่นและการจับจ่ายอาจชะลอลง ผู้บริโภคจำเป็นต้องมีความมั่นใจในการใช้จ่ายของตนเองก่อนที่จะซื้ออัญมณีมูลค่าสูง
ผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทย
บริษัทผู้ผลิตพลอยคอรันดัมจากไทย เช่น World Gemstone รายงานว่าต้นปี 2026 ตลาดอินเดียและญี่ปุ่นมีสัญญาณการเติบโตดี แต่สงครามทำให้โอกาสเหล่านั้นมีความไม่แน่นอนสูงขึ้น การขนส่ง โลจิสติกส์ และการเข้าถึงตลาดหลักในตะวันออกกลางชะงักงัน ทำให้ผู้ส่งออกพลอยสีต้องปรับกลยุทธ์การจัดการสต็อกและตลาดปลายทาง
4. ผลกระทบต่อเงิน แพลทินัม และแพลเลเดียม
โลหะเงิน: ราคาพุ่งแตะระดับสูงสุดตลอดกาล
ก่อนความตึงเครียดในตะวันออกกลางเริ่มต้น ราคาโลหะเงินในตลาดโลกปรับตัวสูงแตะระดับประมาณ 120 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ์ ซึ่งถือเป็นระดับสูงสุดตลอดกาล ก่อนมีแรงเทขายทำกำไรระยะสั้นในระยะถัดมา ทำให้ราคาโลหะเงินลดลงมาอยู่ที่ระดับ 65-70 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ์ หลังสถานการณ์เริ่มมีแนวโน้มลดความตึงเครียดลงจากการเจรจาหยุดยิงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ทำให้ราคาโลหะเงินกลับมาเพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่องทะลุ 77 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ์
ตามการคาดการณ์ของนักวิเคราะห์หลายสำนักคาดว่าราคาเงินอาจกลับมาทะลุ 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ์ในช่วงไม่กี่เดือนข้างหน้า แต่เมื่อเทียบกับทองคำ ราคาของเงินมักผันผวนมากกว่า โดยมีการขึ้นลงบ่อยกว่า ตามการเปลี่ยนแปลงของอุปสงค์ภาคอุตสาหกรรมและความเชื่อมั่นของนักลงทุน
แพลทินัม
ในช่วงเดียวกัน ราคาแพลทินัมปรับตัวขึ้นไปถึงระดับสูงกว่า 2,800 ดอลลาร์สหรัฐต่อออนซ์ ก่อนปรับตัวลงตามแรงขายกำไร อย่างไรก็ตาม หลังการเจรจา ราคามีโอกาสวิ่งไปทดสอบจุดสูงสุดใหม่ในกรอบ $2,900 - $3,000 ภายในช่วงครึ่งหลังของปี 2026 โดยได้รับแรงหนุนจากการที่นักลงทุนโยกเงินจากทองคำมาสู่แพลทินัมที่ยังมีมูลค่าถูกกว่า
5. ผลกระทบรวมต่อประเทศไทย
ภาพรวมการส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับ
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 มูลค่าส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับไทยไม่รวมทองคำ ลดลง 29.32% เมื่อเทียบปีก่อนหน้า ขณะที่ส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับรวมทองคำ ลดลง 15.59% อย่างไรก็ตามหากดูเฉพาะช่วงเดือนมกราคม–กุมภาพันธ์ 2026 พบว่ามูลค่าส่งออกทั้งหมวดรวมทองเพิ่มขึ้น 18.92% นำโดยทองคำและเครื่องประดับทองที่เติบโตเกิน 20–30%
มุมมองเศรษฐกิจมหภาค
นักวิเคราะห์เตือนว่า หากความขัดแย้งยืดเยื้อเกิน 3 ปี อาจส่งผลให้การเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยลดลงประมาณ 0.5–1% จากต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้น การชะลอตัวของท่องเที่ยว และความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน ไทยซึ่งมีอุตสาหกรรมอัญมณีเป็นหนึ่งสินค้าส่งออกหลัก จึงต้องบริหารความเสี่ยงด้านเงินตราต่างประเทศและโลจิสติกส์ให้เข้มงวดขึ้น
คำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการไทย
สำหรับผู้ค้าทองคำและเครื่องประดับทอง
ทองคำถือเป็น “โอกาส” ในช่วงสงคราม เนื่องจากราคายังอยู่ในระดับสูงและมีแรงซื้อหลบภัยต่อเนื่อง แต่การถือสต็อกทองมากเกินไปอาจสร้างความเสี่ยงจากส่วนต่างราคาและอัตราแลกเปลี่ยน ผู้ประกอบการควรใช้เครื่องมือป้องกันความเสี่ยง (hedging) เช่น ฟอร์เวิร์ดทองคำ หรือสัญญาฟิวเจอร์ส เพื่อจัดการราคาและสกุลเงิน
สำหรับผู้ค้าเพชร
สงครามทำให้ผู้ค้าเพชรทั่วโลกตื่นตัวต่อการลดความพึ่งพาศูนย์กลางการค้าเพียงไม่กี่แห่ง เช่น ดูไบและอิสราเอล ผู้ส่งออกไทยสามารถพิจารณาขยายช่องทางการค้าไปยังศูนย์กลางอื่น เช่น เบลเยียม ฮ่องกง และอินเดีย โดยตรง แทนการผ่านดูไบเพียงจุดเดียว
สำหรับผู้ค้าพลอยสี
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ผู้ประกอบการไทยเพิ่มความยืดหยุ่นของซัพพลายเชน ด้วยการบริหารต้นทุนโลจิสติกส์ วัตถุดิบ และการจัดสต็อกอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมกันนี้ ควรนำเทคโนโลยีและระบบตรวจสอบย้อนกลับ (traceability) มาใช้เพื่อยืนยันแหล่งที่มาที่ปลอดภัยจากความขัดแย้ง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ลูกค้าในตะวันตกและญี่ปุ่น
การขยายตลาดและจริยธรรมเชิงซัพพลายเชน
ควรเร่งขยายตลาดไปยังญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และจีน ซึ่งยังมีความต้องการสินค้าหรูอย่างต่อเนื่อง แทนการพึ่งพาตลาดตะวันออกกลางที่มีแนวโน้มชะงักงัน ทั้งนี้ กระบวนการรับรองเพชร Kimberley Process และมาตรฐานจริยธรรมอื่นๆ กำลังถูกตั้งคำถาม ทำให้ผู้ประกอบการไทยควรลงทุนในระบบตรวจสอบย้อนกลับที่โปร่งใส เพื่อลดความเสี่ยงด้านชื่อเสียงและกฎหมายในระยะยาว
ศูนย์ข้อมูลอัญมณีและเครื่องประดับ
สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน)
เมษายน 2569
------------------------------------------
บรรณานุกรม (References)
• Al Jazeera. (2026, 29 January). Gold surges past $5,500 amid Iran tensions, weakening US dollar. Retrieved from https://www.aljazeera.com/economy/2026/1/29/gold-surges-past-5500-amid-iran-tensions-weakening-us-dollar
• ChnFund (华安基金). (2026, 3 March). 美以伊冲突持续升级，贵金属反弹受阻再度下挫 [U.S.–Israel–Iran conflict intensifies; rebound of precious metals halted and prices fall again]. 中国基金报. Retrieved from https://www.chnfund.com/article/d27251ed-0a7d-4f19-8299-3a203b566633
• ChnFund (华安基金). (2026, 31 March). 黄金三连涨 [Gold jumps for three consecutive sessions]. 中国基金报. Retrieved from https://www.chnfund.com/article/AR1e5df49a-794f-734d-b84d-3a205b693bfd
• CNBC. (2026, 23 March). Gold losses ease as Trump postpones Iran energy strikes. Retrieved from https://www.cnbc.com/2026/03/23/gold-and-silver-in-freefall-as-investors-flee-safe-haven-metals-trade.html
• Deutsche Welle (DW). (2026, 16 March). Iran war: Why gold prices are not soaring. Retrieved from https://www.dw.com/en/iran-us-israel-war-gold-silver-dollar-oil-inflation/a-76381622
• Euronews. (2026, 29 March). Gold and silver prices plunge: Why has safe haven demand faded amid Iran war. Retrieved from https://www.euronews.com/business/2026/03/30/gold-and-silver-prices-plunge-why-has-safe-haven-demand-faded-amid-iran-war
• IndexBox. (2026). Gold and silver prices fall after Trump address on Middle East conflict. Retrieved from https://www.indexbox.io/blog/gold-and-silver-prices-fall-after-trump-address-on-middle-east-conflict/
• Intellectia.AI. (2026). US–Iran war affect gold price 2026 analysis. Retrieved from https://intellectia.ai/blog/us-iran-war-affect-gold-price-2026-analysis
• J.P. Morgan. (2026). Iran–US tensions: Market effect on commodities. Global Research. Retrieved from https://www.jpmorgan.com/insights/global-research/commodities/iran-us-tensions-market-effect
• Nation Thailand. (2026, 5 April). Thai gem exports drop 29.32% in February, but gold shipments stay strong. Retrieved from https://www.nationthailand.com/business/economy/40064723
• Nation Thailand. (2026, 5 April). Thai gold exports rise 18.22% in February 2026. Retrieved from https://www.nationthailand.com/business/trade/40063855
• Rapaport. (2026, 28 February). Iran War Disrupts Diamond Trade in Dubai, Israel. Retrieved from https://rapaport.com/news/iran-war-disrupts-diamond-trade-in-dubai-israel/https://rapaport.com/news/iran-war-disrupts-diamond-trade-in-dubai-israel/
• Reuters. (2026, 5 March). India’s jewellery exports and diamond imports disrupted as Iran conflict escalates. Retrieved from https://www.reuters.com/world/india/indias-jewellery-exports-diamond-imports-disrupted-iran-conflict-escalates-2026-03-05/
• TIME. (2026, 16 March). US–Israel–Iran war: Trump, Asia economy, oil, energy, inflation, recession. Retrieved from https://time.com/2026/03/16/us-israel-iran-war-trump-asia-economy-oil-energy-inflation-recession/
• Wikipedia. (2026). Economic impact of the 2026 Iran war. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Economic_impact_of_the_2026_Iran_war
• Money Metals. (2026, 9 March). Iran war creates disruptions in gold market. Retrieved from https://www.moneymetals.com/news/2026/03/09/iran-war-creates-disruptions-in-gold-market-004748
• Diamond World. (2026). Middle East tensions disrupt global diamond trade flows. Retrieved from https://www.diamondworld.net/news/middle-east-tensions-disrupt-global-diamond-trade-flows
• Heera Zhaveraat. (2026). Middle East conflict threatens jewellery trade. Retrieved from https://heerazhaveraat.com/middle-east-conflict-threatens-jewellery-trade/
• JEWELLERYNET. (2026, 5 March). Middle East conflict threatens jewellery trade. Retrieved from https://news.jewellerynet.com/en/jnanews/news/27024/030526-Middle-East-conflict-threatens-jewellery-trade
• Awaz The Voice. (2026). War in Middle East disrupts Surat gems exports. Retrieved from https://www.awazthevoice.in/india-news/war-in-middle-east-disrupts-surat-gems-exports-53241.html
• Evrim Ağı. (2026). Diamond industry and Israeli arms trade face global outcry. Retrieved from https://evrimagaci.org/gpt/diamond-industry-and-israeli-arms-trade-face-global-outcry-498132
