CIBJO แนะนำ “Synthetic” เป็นคำเรียกมาตรฐานสำหรับอัญมณีที่สร้างขึ้น
CIBJO หรือสมาพันธ์เครื่องประดับโลก มีมติแนะนำให้ปรับปรุง Blue Books โดยกำหนดให้คำว่า “synthetic” เป็นคำบรรยายทางวิทยาศาสตร์หลักสำหรับเพชรและอัญมณีที่สร้างขึ้นซึ่งมีองค์ประกอบทางเคมี สมบัติทางกายภาพ และโครงสร้างผลึกเช่นเดียวกับอัญมณีธรรมชาติ โดยมติดังกล่าวได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการบริหาร CIBJO หลังการประชุม Centenary Congress ที่เมืองวิเชนซา ประเทศอิตาลี เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569
ประเด็นสำคัญคือ CIBJO ไม่ได้ปฏิเสธการใช้คำว่า “laboratory-grown” หรือ “laboratory-created” โดยสิ้นเชิง แต่ยอมรับว่าคำเหล่านี้ยังเป็นคำทางการตลาดที่ใช้ในบางประเทศ และกฎหมายหรือข้อกำหนดของแต่ละประเทศยังมีผลเหนือคำแนะนำของ CIBJO อย่างไรก็ตาม หากเป็นการสื่อสารในระดับนานาชาติ CIBJO เห็นว่าคำว่า “synthetic” มีความชัดเจนและไม่คลุมเครือมากกว่า
ทำไมเรื่องนี้จึงสำคัญ?
การเปลี่ยนคำเรียกครั้งนี้สะท้อนว่า “ศัพท์” ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของภาษา แต่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการสื่อสารกับผู้บริโภคและความชัดเจนของตลาด โดยเฉพาะในตลาดเพชรที่ปัจจุบันมีการใช้คำว่า lab-grown, lab-created และ synthetic แตกต่างกันไปตามแต่ละประเทศ ขณะที่ฝรั่งเศสและรัสเซียมีการกำหนดให้ใช้คำว่า “synthetic” ในบริบททางกฎหมาย ขณะที่สหรัฐอเมริกา และอินเดียยังใช้คำว่า “lab-grown” อย่างแพร่หลาย
อีกด้านหนึ่ง ข่าวนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการถกเถียงว่า ผู้บริโภคได้ยอมรับเพชรที่ไม่ได้มาจากเหมืองแล้วหรือไม่ โดยข้อมูลที่นำเสนอในการประชุม CIBJO ระบุว่า มากกว่าครึ่งหนึ่งของแหวนหมั้นที่จำหน่ายในสหรัฐฯ ตามจำนวนชิ้น มีเพชร laboratory-grown และราคาที่ลดลงในช่วงที่ผ่านมาได้สร้างแรงกดดันต่อตลาดเพชรธรรมชาติ
ดังนั้น ประเด็นที่น่าจับตามองจึงไม่ใช่เพียงว่า “จะเรียกว่าอะไร” แต่คือคำศัพท์ดังกล่าวจะมีผลต่อการรับรู้ของผู้บริโภค การกำกับดูแล การติดฉลาก และการแยกความแตกต่างระหว่างเพชรธรรมชาติกับเพชรสังเคราะห์ในตลาดโลกอย่างไร
ทั้งนี้ Blue Books ของ CIBJO เป็นมาตรฐานและแนวทางด้านศัพท์และการจัดระดับของอุตสาหกรรมที่มีลักษณะสมัครใจ ไม่ใช่กฎหมายที่บังคับใช้โดยตรงในทุกประเทศ ดังนั้นการนำคำว่า “synthetic” ไปใช้จริงยังต้องพิจารณาร่วมกับกฎหมายของแต่ละประเทศด้วย
ประเด็นสำหรับวงการอัญมณีและเครื่องประดับไทย เรื่องนี้น่าติดตาม เพราะหากคำว่า “synthetic” กลายเป็นศัพท์มาตรฐานในการสื่อสารระหว่างประเทศมากขึ้น อาจมีผลต่อการออกใบรายงาน การติดฉลากสินค้า การสื่อสารการตลาด และแนวทางการให้ข้อมูลแก่ผู้บริโภคของผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะสินค้าที่เกี่ยวข้องกับเพชรและอัญมณีสังเคราะห์ในตลาดส่งออก
เขียนโดย นางสาววาสนา สมเนตร์
GIT หน่วยงานภายใต้การกำกับดูแลของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
พฤศจิกายน 2569
--------------------------------------
ข้อมูลอ้างอิง
1) CIBJO. (2026, 8 September). CIBJO rules that ‘synthetic’ should be sole descriptor for created products with same chemical, physical and structural elements as natural equivalents. The World Jewellery Confederation.
2) Ord, S. (2026, 14 September). CIBJO approves lab-created diamond terminology shift. Jeweller Magazine.
